Ma se spesiale verjaardag

Die eerste dag van Julie 2014 was ‘n baie spesiale dag vir ons familie. Ons liefste Ma Anne het haar tagtigste verjaardag gevier en ons is baie bevoorreg dat ons dit met haar kon deel.

image

Ma met haar agt kinders

Ek dink byna elke mens dink sy of haar ma is spesiaal, maar mý ma is spesiaalste…

Ma se storie begin op 01 Julie 1934, die tweede dogtertjie gebore vir Hansie en Driena Winnertz. Die oudste dogter, Marie, of Ousie, is groot gemaak deur my oumagrootjie en Ma het dus ook ‘n groot rol gespeel  in die huis vir die ses ander wat gevolg het. Hulle het in baie swaar tye groot geword. Geld was skaars, armoede en swaarkry oorvloedig. Met ‘n Duitse van was daar baie vooroordeel na die oorlog, ongeag dat Oupa in Suid-Afrika gebore is en so Afrikaans was as wat kon. Oupa en Ouma het in Botswana gewoon, die kinders het skool gegaan in Potgietersrus. Kan jy jou índink om jou Graad Een kindjie by ‘n koshuis af te laai en dan net met Julie en Desember vakansies te sien? Dís die tye waarin sy moes leer oorleef, waarin sy moes leer om emosioneel sterk te word.

Ma is ‘n sterk vrou. Nie net geestelik nie, maar ook fisies. Oupa moes ‘n hand hê op die plaas om hom te help werk, en Ma was daardie hand in vakansietye, die seun wat nog nie gekom het nie. Tannie Ousie was te fyn vir hierdie soort van werk. Net nou die dag vertel sy hoe kwaad hy kon word as sy die verkeerde koei ingebring het vir melk, en dan ingelê het met die spantou. Vir haar het almal dieselfde gelyk, hy weer het elke koei op haar naam geken. Oupa was ‘n beneukte man, maar goed en lief vir sy familie. In die huis het Ma weer vir Ouma gehelp. Vakansietye was gevolglik nie daar vir speel en leeglê nie, maar vir werk.

image

Ma, Oupa en 'n werker oppad veld-in vir werk.

Ma het uitgeblink op akademiese en sportgebied. Haar rapport van standerd agt het die volgende inskrywing bevat: “Moet asseblief nie vir Anna uit die skool haal nie, sy is só talentvol”. Dis vir my hartseer verby, maar die realiteit van haar lewe was dat sy skool moes verlaat sodat die jonger kinders ook basiese skoling kon ondergaan, weggestuur om by ‘n tannie te gaan loseer sodat sy kon gaan werk. Die salaris wat sy gekry het is net so oorbetaal aan haar ouers. Onbaatsugtig vir altyd.

Ma en Pa het mekaar ontmoet op haar oom se troue en was dadelik verlief. So het ‘n nuwe fase van haar lewe begin op een en twintig jarige ouderdom toe hulle getroud is. Die jaar daarna is ons Ousus gebore en van toe af was daar die getrippel van nog sewe ander kinders in die huis.

image

Goue Bruilof, 'n seëning vir ons almal

Lewe was nog steeds moeilik as getroude vrou. Die ouer kinders het heeltemal sonder elektriese krag groot geword, sonder die gerief van lopende water in die huis en ‘n spoel toilet. Ek was in die hoërskool toe ons eers daardie geriewe gekry het. Ma het sonder kerm en kla al ons klere self gemaak, al ons truie gebrei, al ons brood gebak en koekies en beskuit by dosyne. Ons het ‘ n kamerspens gehad, met rye en rye vol tuisgemaakte konfyte en ingelegde vrugte.

Ons het nie toebroodjies skool toe gekry nie, ons is met ‘n behoorlike ontbyt uit die huis gestuur wat dit onnodig gemaak het. Smiddae het ‘n heerlike middagete gewag en saans was daar kookkos op die spyskaart. Die lekkerste middagete vir my was die nat beskuitbolletjies met ‘n frikkadel verrassing in die binnekant. Waar Ma tyd gekry het vir alles, weet ek so wragtig nie, want Ma het nog self gewas en gestryk ook. Daar was maar kort tydjies ‘n bediende terwyl ek in die huis was. Eers as vrou in my eie huis het ek besef hoe erg Ma ons bederf het, want Ma wou hê ons moet die sorgvrye kinderjare hê was sy nie gehad het nie. Dankie daarvoor Ma, Ma is ‘n besondere vrou en as Spreuke in ons tyd geskryf was, sou daar ‘n ekstra hoofstuk wees met Ma se deugde.

Later jare is die kleinkinders net so bederf. Sommer net ‘n klein voorbeeld is Marianne en Annerine wat pouses by die muur van Ma se kompleks geroep het… en dan het Ouma sakkies koekies of ‘n kosblikkie met lekkernye oor die muur gegooi, kompleet met ‘n vurk of lepel en ‘n servet sodat die boeke nie moet vuilsmeer nie. Voordelig as jou skool net langs Ouma se kompleks is, né! Van die ander kindersnwat van marmelade hou se sitrus stukkies was nie net opgekerf nie, nee…. dit was vissies en blommetjies en vol van liefde. Elke kind en kleinkind is altyd op die hande gedra en spesiaal laat voel. Soos Johan met die Goue Bruilof gesê het… daar is nie baie Oumas was saam met haar kleinseuns babers in die dam met haar hande gevang het nie…

image

Sewe dogters en uiteindelik 'n seuntjie! Ma het ons rokke alles self gemaak, van klein tot groot. Geld vir patrone was daar nie, en elke skepping is uit haar kop gesny. Hierdie is vir my een van die spesiaalste foto's van ons kinders, al is Hannes se gesiggie verdoesel in sy doopgewaad.

Dan was Ma altyd betrokke by die skool, kerk en gemeenskap. Ek sal verseker nooit daardie emmers en emmers vol pannekoek deeg vergeet wat in ons huis aangemaak is vir die pannekoek stalletjie nie. My arme kinders se ma was so oorweldig dat sy geweier het om enigsins by skoolaktiwiteite betrokke te raak…

Ons oupa en ouma Pretorius was van dag een af deel van die gesin, en Ma het beide met liefde versorg tot die dag van hulle dood. Na slegs ‘n paar jaar sonder oumense in die huis, het oupa en ouma Winnertz by ons kom bly. Weereens was dit Ma wat versorg het. Moenie dink Ma het ophou werk en dien toe ons almal uit die huis uit is nie, o nee. Toe Ma ‘afgetree’ het was daar betrokkenheid by die kompleks se beheerliggaam, by die aftree oord waar Ma nou is, is daar kermisreëlings en nugter weet wat nog.

Met Ma se verjaardag was my gemoed so vol, ek kon nie sê wat ek graag wou nie, ek het gesê ek sal vir Ma ietsie skryf… Met ons familie se geleenthede mag elkeen wat wil iets sê. Party het voorberei, party het sommer net spontaan opgestaan en vertel wat Ma vir hulle beteken het, en van die wat nie daar kon wees nie het gebel of ‘n briefie geskryf wat voorgelees is.

Dankie Ma vir so baie dinge wat ons by Ma kon leer. Daar is eintlik te veel om op te noem, maar hier is ‘n paar lewenslesse wat ek vir altyd sal onthou.

Dankie dat Ma ons geleer het dat:

* Elke donker wolk het ‘n goue randjie. Sekerlik een van die belangrikste dinge wat ons by Ma geleer het, is dat daar ALTYD iets is om oor dankbaar te wees, maak nie saak hóé erg ‘n situasie lyk nie. Toe daar donkerte en trauma was in my lewe, was dit een van die dingetjies waaraan ek geklou het om ‘n liggie te skyn om my pad weer te vind.

* Elke persoon het die reg op privaatheid. Met so baie mense in ‘n huis is privaatheid ‘n luukse. Elkeen van ons is geleer dat jy die ander se privaatheid respekteer, en dit was nooit nodig om enige iemand daaroor te straf nie. Van straf gepraat – ons het bitter min pakslae gekry. Ek kan dit amper op my een hand tel. Ons het ‘n traanvormige leer plak gehad waarmee jy in die badkamer gaan wag het. Die vernedering om self die plak van die rak te haal was vir my baie erger as die pakslae. Dit het beteken dat ons nooit ooit in woede gedissiplineer is nie. Iets wat vir my aansluit by privaatheid is die voorbeeld wat Ma en Pa gestel het om nooit voor ons kinders woorde te hê nie, en dis ook die voorbeeld wat ek toepas op my eie gesin.

* Ledigheid is die duiwel se oorkussing. Iemand het my eenkeer gevra of ek dan nooit rus nie, toe sê ek rus beteken mens ruil een aktiwiteit vir ‘n ander een. Ek is egter nie naastenby so intens besig soos wat Ma was en is nie. Vandat ek kan onthou was Ma altyd besig. Bedags was daar die groente-, vrugte- en blomtuin om te versorg, kos wat gemaak is, blikke en blikke vol koekies en beskuit, klere om almal se basse toe te maak. Saans het Ma voor die radio, en later die televisie, gesit en brei. Daar was nie winkeltruie in ons huis nie. Geen oomblik van ‘n dag is ooit vermors nie. Die enigste ledige tyd was Sondagmiddae wanneer Ma ‘n middagslapie op die bank gevat het. Askies vir die tye wat ek Ma wakker gemaak het om iets te vra, ek besef noudat ek groot is eers watter inbreuk ek gemaak het op Ma se kosbare rustydjie. Vir Ma se tagtigste verjaardagete by die aftree oord het Ma self gebak en gewys Ma kan nog. Die rumatoïede artritis weerhou Ma nou van brei, hekel en verf, nou doen Ma maar blokraaisels en Sudoku om daai brein flink te hou.

 * Ons is in staat tot alles deur Hom wat ons krag gee. Dit is my lewens motto, en ek het die praktyk daarvan gesien in Ma se lewe. Ma het ons altyd aangemoedig om te probeer, om nie tou op te gee nie, dat alles moontlik is as jy bereid is om te werk daarvoor. Ma wat so lief is vir blomme, se huis het gestaan in arm grond en klippe. Maar Ma het ‘n kruiwa gevat en self klip terrasse gebou met leivore en die pragtigste blomme geplant. Elke keer wanneer ek rose ruik, kry ek trane in my oë van onthou. Elke keer wanneer ek Namakwalandse madeliefies sien, dan sien ek die plate geel en oranje in Ma se beddings en ruik ek die soet reuk van die saadjies wat ek ge-oes het vir Ma teen 5c vir ‘n kondensmelkblikkie vol saad.

image

Dis die prentjie van Ma wat ek vir altyd en altyd sal onthou... glimlag om die mond en blomme in die hand.

 * Al is ‘n mens arm, jy nie hoef armsalig te wees nie. Ma en Pa was gerekende mense in ons gemeenskap. Mense het opgesien na Ma en Pa integriteit, die betrokkenheid in ons gemeenskap was ‘n voorbeeld vir baie. Ons was altyd skoon en netjies, en trots om die Pretorius’ies van Langberg te wees. Al was ons finansieel arm, was daar altyd iets oor om vir iemand te gee wat minder het. Noudat ek groot is besef ek dat ons arm was, maar toe ek ‘n kind was het ek dit nie geweet nie. Ons het liefde en sekerheid in ons lewe gehad, ‘n rykdom wat geen geld in die wêreld kan koop nie.

 * Geleenthede wat verby is, is verby. Gaan soek iets nuuts om jouself in te verdiep. Lewe jou lewe en maak die beste daarvan. Ek het nog nooit, ooit vir Ma hoor kla dat Ma nie geleentheid gehad het om universiteit toe te gaan nie. Ma sou verseker gemaklik enige graadkursus met lof kon slaag, verseker tot die hoogste vlak in sport kon gaan as die geleentheid daar was. Ma het Ma uitgeleef om ander te dien. Ma se gesin het altyd maar altyd eerste gekom. Dan het Ma nog Noodhulp klasse aangebied by die skool sonder enige vergoeding, Saterdae omgesit langs die sportveld om diens te doen. Dis maar een voorbeeld van baie dinge waarby Ma betrokke was. Nou nog is Ma se naam eintlik Martha… lees vir die blinde oom Bybel, bied ondersteuning en liefde vir die mense om Ma.

* Al is jy siek, jy is nie sieklik nie. Toe Teunet op agtjarige ouderdom met diabetes gediagnoseer is, is sy en ons geleer dat mens nooit siekte as verskoning gebruik om op te hou lewe nie. Nou nog steeds is Noek vir ons almal ‘n inspirasie met die wyse waarop sy al haar fisiese beperkinge hanteer en die lewe volstoom aanpak. Toe Ma beroerte gehad het en nie kon vat, praat of loop nie, het Ma verbete die arbeidsterapeut se oefeninge honderdvoudig aangepak en in so ‘ n mate herstel dat Ma nog vir Pa ook kon versorg tot sy dood.

Tagtig is ‘n geseënde ouderdom om te bereik en ons weet dat Ma al groot fisiese terugslae gehad het om hier te kom. Twee breinoperasies om massiewe gewasse te verwyder, hartstilstand na ‘n epileptiese aanval as gevolg van die breinletsels, ‘n hartomleiding, vele stente daarna en nou ses maande na Ma se verjaardag ‘n groot tumor in Ma se maag en breingewasse wat weer groei, is daar niks wat kan Ma nie onderkry nie, want Ma se taak in ons lewe is onvoltooid.

image

Die mees onlangse foto van Ma, twee dae nadat die maagtumor verwyder is.

Dankie vir Ma se liefde en omgee Ma se hele lewe lank. Liefste Ma, ons glo en hou vas aan God se genade dat ons Ma nog ‘n lang ruk by ons gaan hê. Mag elke oomblik vorentoe vir Ma net emmers vol seëninge inhou, Ma verdien NET die beste. Ma was so bevoorreg om die hemelpoorte te sien met ‘n Naby-doodondervinding met die eerste breinoperasie. Die boodskap wat Ma gekry het was dat Ma moet terugkom want Ma het ‘n taak het om te voltooi. Daardie taak is steeds onvoltooid, net ons Vader weet wanneer dit sal wees.

Ma se gunsteling Skrifberyming het daarom vir my soveel meer betekenis, en ek sing dit daarom net vir Ma:

“Hy het my die stad getoon,
Groot en van die hemel dalend,
En deur God se ligglans skoon,
Soos ‘n kleurgesteente stralend,
Helder soos ‘n kristallyn
Wat in al sy klaarheid skyn.”

 

Advertisements
Categories: Familie, Omgee | 9 Kommentaar

Wanneer goeie dinge in jou hart woon…

Het jy al iets vreeslik stupid gedoen wat jy verskriklik berou het, op jou tande gekners het van frustrasie en jou tong wou stukkies kou van woede vir jouself?

Ek dink die meeste van ons het al, miskien selfs meer as een keer. Verlede Vrydag het ek.

My ousus verjaar oormôre en dis ‘n groot verjaardag waarvan ek later meer sal vertel, en ons familie het dit vir ‘n hele naweek saam met haar gevier. Ek en ons oudste Annerine met haar kindertjies sou van Barberton af ry, my skoonseun in Middelburg kry en kry dan my man en ons jongste van Pretoria af  by Nylsvley waar die res van die familie wag. Sug. Al die reëlings is al klaar genoeg om mens moeg te maak…

Vrydag oggend vra Marina ek moet asseblief vir haar vrugte saambring, ons woon mos in heerlike mango en lietsjie wêreld. Ons was maar haastig, want vyf ure se ry met twee klein kindertjies in die kar is nooit pret nie. Ek was vriendelik deur die bestuurder van die bakkie vermaan om assebliéf tog net gou te maak… Dit was maar ‘n gestoei om die boksies vrugte te balanseer, die seiltjie oop te maak, die vrugte in te squeeze in die oorvol bak, en dan nog goú te maak ook…

By Mookgopong (Naboomspruit) aangekom, vra ek ons moet asseblief by ‘n stalletjie stop, ek wil sommer klaar waatlemoene koop want met ‘n vorige keer was die keuses beperk op die Sondag toe ons huistoe is. By ons sukkel ons al van voor Kersfees af om waatlemoene te kry. En toe is my beursie soek…

Ons ry toe maar tot by Nylsvley sodat ek behoorlik by my voete kan kyk, maar nee, die beursie is weg. Dis waar die geween en gekners van tande toe begin, want julle weet almal watse riekmerol dit is om jou kaarte te stop, jou bestuurslisensie wat vervang moet word en verkeersdepartemente wat net lisensies op sekere dae doen in klein dorpies waarvan jy hierdie week werksverpligtinge het, ensovoorts, ensovoorts…

In die haastigheid om die vrugteboksies onder die seiltjie in te kry in Barberton, het ek die stupid ding gedoen om my beursie op die bumper agter neer te sit om my hande los te kry, en dit daar vergeet. My breinselle is mos maar soms afwesig…

Ek kon darem my bankkaarte dadelik stop en toe is die sein weg vir die res van die naweek. Ek skryf toe maar ‘n Whatsap boodskappie vir my liewe vriendin Bianca in Barberton en vra sy moet aseblief vir my gaan vra by die stalletjie of hy daar afgeval het, in die hoop dat die boodskap een of ander tyd sou deurgaan wanneer daar ‘n glimpsie sein is. Ek koop net by een spesifieke stalletjie, want Annie ken my al en sal vir my sê: Moenie vandag lemoene koop nie hulle is suur, of: Kom môre terug, dan is die tamaties beter. My boodskap het haar eers Saterdag bereik, en haar antwoord dat daar niks was nie, eers vir my Sondagmiddag oppad huistoe.

Kners.

Vandag sit ek in ‘n vergadering en sien my Whatsap liggie brand vir ‘n boodskap van my man af. Dis altyd vir my prioriteit, want ons kontak mekaar net vir iets ernstig in werkstyd. “Iemand het jou beursie opgetel. Bel vir Patricia, hy is by haar in Nelspruit” met haar nommer daarby. Ek skryf toe dadelik vir haar ‘n boodskap dat ek haar sal bel sodra ek kan.

Sy is toe Paticia du Plessis van Alan Hudson Motors in Nelspruit. Haar werkgewer se drywer Dennis het my beursie naby die lisensiekantore van Elukwatini (spelling?) naby Malelane in die pad sien lê, gestop en dit opgetel. Daar was geen kontant in nie…obvious… maar my kaarte was ongeskonde. Die eerste persoon wat die beursie opgetel het, het die kontant geneem en my beursie toe weggegooi. Paticia het toe deur die inhoud gegaan en aan planne gedink om my op te spoor.  Sy kry toe ‘n visite kaartjie van ons veearts, bel hulle toe en vra of hulle my ken. Natuurlik ken hulle my! Roelf se nommer is op leêr as kontaknommer en so kom die boodskap toe by Roelf uit.

Maar dis nie al hoe die boodskap by my uitgekom het in hulle opsporingsproses nie. Haar kollega Wickus

Categories: Omgee | 8 Kommentaar

Tot wederom swaer

Ons familie is geseënd en buiten my skoonpa wat op ‘n jong ouderdom oorlede is lank voor ek vir Roelf leer ken het, het ons nog net geliefdes verloor basies as gevolg van ouderdom. Daarom is dit ekstra hartseer om ‘n eerste boetie te verloor.

Ons kon nie in persoon daar wees om koebaai te sê nie, maar ek weet dat jy die rede verstaan. Dit was so vinnig, vanaf die diagnose van verspreide kanker tot jy oorlede is, was maar twaalf dae. Dit voel so onwerklik dat jy weg is… maar jy is. Ons het ons laaste eer aan jou betoon verlede week. Van nou af is dit net: Onthou julle wat het Petrus gesê… onthou julle dit, onthou julle dat?

Elkeen wat met jou te doen gehad het, sal jou op ‘n unieke manier onthou. Verseker was jý een van die uniekste mense met wie ek al te doen gehad het, in die manier hoe jou menseverhoudinge gewerk het. Hardkoppig verby, maar jy het tóg ongemerk geluister en op jou eie tyd aanpassings gemaak. Vreemde mense het gedink jy is bot, ons wat jou geken het, het geweet jy praat maar net min en dat chit-chat jou verveel. Wanneer jy wou gesels moes die gesprek lyf hê, anders het jy geloop. Jou skerp sê-goed op ‘n onverwagte oomblik kon mens soms maar net laat lag.

Jy het gehou van kaalvoet loop en wanneer julle op die plaas kom kuier het was dit ‘n komieklike gesig om jou met daai sagte wit voetjies te sien sluip oor die gruis. Maar skoene aantrek? Nee. Tekkies? Nee. Sandale? Nee. As jy dan skoene aangetrek het was dit jou swart outydse werkskoene sonder kouse, die veters los. Vandat ek jou leer ken het meer as dertig jaar terug tot nou, het jy nooit jou klere aangepas by die mode nie. Nooit.

Wanneer jou kleinboet se hare in ‘n kant paadjie gekam word, kan mens so duidelik sien dat julle met dieselfde patroon gemaak is. Die manier waarop julle eet en julle monde trek ,vertel julle is boeties. Ek sal altyd iets van jou in hom sien, en dan aan jou dink.

Mens leer baie van mense deur te kyk hoe hulle hul troeteldiere hanteer. Jou honde en jy, veral Herklaas, was onafskeidbaar. Herklaas was waar jy was, die grote swart hond by jou voete in die huis. Jy het selfs sy seun ook Herkie genoem na sy dood, in jou verlange na hom.

Ek dink nie ek ken iemand anders wat so baie lekkergoed kan eet soos jy kon nie. Ook nie iemand wat so baie van wêreld geskiedenis af weet nie en ook nie iemand wat die binnegoed van kameras en lenses verstaan en sy eie werkende kontrepsies daaruit kan bou nie.

Ek het gou geleer jy hou nie van druk en soen nie, en met ‘n “Ja Antie” en ‘n op en af scan van kop tot tone, sonder om lelik te kyk, was ek gegroet. Ek het dan gesê “Hallo Oom” en dit was dit. Die scan het beteken jy neem kennis van my nuutste haarstyl, die klere wat ek aan het of wat ook al en dan sou jy op ‘n onverwagse tyd ewe droog ‘n aanmerking maak.

Jou studeerkamer was jou koninkryk waar jy die grootste deel van elke dag spandeer het. As iemand bereid was om die moeite te doen om die trappie na benede te daal, dan was jy bereid om ‘n geselskap te voer… mits jy nie kom sit en bolle pik daar nie.

Ons gaan al jou maniertjies mis, dit het jou gedefeniëer in die mens wat ons geken het en vir wie ons lief was.

Tot wederom Oom.

image

Petrus du Preez

Categories: Slakverdriet | 4 Kommentaar

Liewe Christa

Vandag is jou grootword-dag, jy is ook nou ‘n tannie…

Dit was so wonderlik om jou te sien met Hanlie se spesiale verjaardag, dit het net gevoel of die jare wegval en ons kon omtrent nie ophou praat nie.

Hanlie was my eerste ervaring van sosialisering buite my gesin, en jy was tweede, ek het jou ontmoet die eerste dag van graad een in juffrou Heilie se klas.

In ons skooljare was daar nog nie amptelike uniforms wat mens in ‘n winkel kon gaan koop nie, ons ma’s moes maar maak. Gelukkig was ons ma’s almal handvaardig. Die eerste ding wat ek van jou onthou is jou twee vlegsels en jou skoolrokkie wat anders gemaak was as ons s’n. Jou ma het Crimplene gebruik en in plaas van ‘n aparte wit hempie maak, het sy wit moutjies aangewerk, asof dit ‘n wit hempie is. Klein soos ek was, het ek nogal gedink jou ma is baie innoverend, want jou rok hoef nie gestryk te word nie, en jy kry nie so warm soos ons wat ‘n hempie en ‘n rokkie aan het nie. Ek en Hanlie weer, se ma’s het self ons skoolbroekies gemaak. Ek onthou dit was van dieselfde materiaal as die rokkies en myne het pof gestaan en ek het myself siek geskaam daarvoor… en ja, ek het julle winkel skoolbroekies begeer… ek het myne in standerd een gekry toe ons in juffrou Kobie se klas was.

By jou het ek vir die eerste keer alleen uitgeslaap. Hoe opwindend was dit nie vir my nie! Jy het net een keer by my kom slaap, end ek was BAIE  teleurgesteld toe jy die aand gehuil het en jou pa jou moes kom haal… Ek het later jare dit oordink en dink die piepiepot onder ons bed en die kleinhuisie buite moes dalk baie bygedra het tot jou huistoe verlang…

Ek en jy was nie sportreuse nie, maar het mekaar opgekeil in akademie. Jy is na matriek onderwys kollege toe en ek het by die Technikon gaan chemie swot, en uiteindelik het ek in dieselfde beroep geëindig, in dieselfde vakgebied, Wetenskap.

Baie dankie vir al die wonderlike speeltye en lewenservaring wat ek by jou gekry het. Jy het ‘n groot aandeel in hoe ek gevorm het en ek sien uit na die kuier wat ek, jy en Hanlie beplan vir iewers hierdie jaar.

Mag jou lewenspad vorentoe vol rose sonder dorings wees en jou gesin baie lank geseën word met jou teenwoordigheid.

image

Categories: Sommer maar net | 2 Kommentaar

Ledigheid is die duiwel se oorkussing

Desember vakansies is sekerlik van die spesiaalste tye in my lewe. Die rede… tyd. Tyd om by my gesin te wees. Tyd om aan my huis te spandeer. Tyd om te lees. Tyd om tuin te maak. Tyd om in die veld te gaan loop. Tyd om te werk aan allerhande lekker dinge. Tyd om net bietjie my menswees in te haal wat verlore raak in die stres van skoolhou, voorbereiding, eksamens, vraestelle, ander mense se kinders, personeelkamer politiek en ander benullighede wat mens tot raserny dryf.

Ons skool is ‘n matriek merksentrum en ons sluit dus ‘n week vroeër as ander skole… bonus tyd!

Ek het weggetrek met ‘n krat appelkose en ‘n krat perskes wat verwerk is tot bottels en bottels vol konfyt en kerrie perskepiekels om in my boerespens te pak vir die volgende jaar. Spesiale mense kry soms ‘n botteltjie as ‘n geskenk, en dit word spesiaal verpak. Toe het ek en my liefste man ‘n week weg spandeer by Sodwana – heerlik geduik, leeg gelê en gelees. Mens kan nie net herinneringe in jou kop weg bêre nie… mens moet ietsie maak om die see se mooi op te roep. Daarom het ek vir my ietsie gemaak om om my nek te hang om die see te onthou.

My eerste handwerk projek vir die vakansie was loodglas venstertjies vir my kombuiskassies. So groot projek is ‘n tyd-vreet-gogga van formaat en ek eet, slaap en lewe tot dit klaar is. Daar is drie groot vensters en een langetjie om te vul, ek het nou net fase een gedoen, twee van die groot vensters. Al rede waarom ek nou net twee doen is dat ek nie op die patroon van die middel venster kan besluit nie.

Tussendeur die loodglas het ek my mikrogolf oondjie gebruik om glas hangertjies te maak. Dit neem baaaaie lank vir die glas om af te koel en die versoeking is kleiner om in te loer as daar iets anders is wat my besig hou.

My twee liewe kleinkinders was albei bietjie olik laasweek en hulle het maar baie van my handwerk tyd opgeneem, maar dis beleggingstyd in hulle lewe, so dis nie tyd wat gemors is nie.

IMG-20141123-00087.jpg

Zelmarie lees vir Roelof ‘n storie

Ons bly mos in die bos en die bokke loop reg by my huis en loer in by my deur. Daar is altyd iewers ‘n veldblom of twee wat blom, maar ek wil nou bietjie gewone blomme hê ook en ons het besluit om hulle so bietjie uit te span. Ek het nou al een bedding gemaak en Roelf het vir my ‘’n groooot visdam by die swembad gebou. My goudvisse broei teen ‘n tempo en dis goed so, ons wil later ons groentetonneltjie met die nutriënte uit die visdam natmaak.

Roelf het my die week gehelp om presente vir my tuin te maak, stapblokke (‘stepping stones’) wat later gebruik gaan word saam met wit spoelklippe in ‘’n gedeelte van die tuin wat nog in beplannig is.

Ek het ook my naaimasjien nader getrek en vir die eerste kker in ‘n baie lang tyd vir myself iets gemaak. Sommer net ‘n vinnige lekker los viskose langbroek. Dan was daar die ‘normale’ kombuis werkies soos beskuit bak en ‘n heerlike vrugtekoek…

Vandag het ek wildsvleisies sag gekook sodat ek môre lekker pasteitjies kan maak vir ons familie Kersete in Pretoria.

Dan het ek nog twee weke se vakansie oor wat ek gaan spandeer aan pewter en verf. Ek is besig met ‘n reeks bome in pewter vir my sitkamer, ek het al in die Julievakansie begin en dit moet nou klaar. My kombuis moet ‘n hoenderhaan kry in pewter, in akriel verf en in glas.

 Nou ja, ek kan nie tyd skep nie, maar ek kan my tyd bestuur en maksimum benut. Ledigheid is immers die duiwel se oorkussing en deur besig te bly, lewe ek tot eer van God wat vir my wonderlike geleenthede en talente gee.

Categories: Slakgedagtes, So doen Slakke dit, Sommer maar net | 1 Kommentaar

Lewensreis

Pak vir jou ‘n koffer,

pak vir jou ‘n tas.

Gryp ‘n strandsak

maar onthou tog net jou jas.

 

Jy mag kom net soos jy daar is,

of tof ‘n uur vooruit…

maar onthou dat na God

die eind reis is.

 

lewensreis IMG_7229

Categories: Gedigte, Slakgedagtes | Lewer kommentaar

Liewe Hanlie

Dis tyd om jou verjaardag te vier en ek kan nie glo ons het al die half eeu merk bereik nie! Ek het darem nog ‘n paar maande van ‘jeug’ aan my kant, maar helaas… jy is nou ‘n tannie!

Ons het mekaar ontmoet voor ons skool toe gegaan het, want ons sussies was maats. Dit was so half onafwendbaar dat ons ook maats sou wees, want hulle oor-en-weer kuiery het altyd die hele kaboedel sussies ondertoe ingesluit. Basies was jy my eerste kennismaking met ‘n sosiale lewe, weet jy dit?

In die laerskool was ons keuses vir maats maar beperk, ons ou plaasskooltjie het maar gewoonlik rondom tagtig-negentig kindertjies in TOTAAL gehad. Ons het daai sewe jare saamgestap, ons het baklei, ons het gelag, ons het gehuil. Die lekkerste wat om saam te speel.

In ons ogies was julle sooo ryk. Jou pa het meer as een trekker gehad. Julle het ‘n bakkie én ‘n kar gehad. Julle het FIETSE gehad. Dit was by julle wat ek ook geleer fiets ry het, eers op daai vreeslike groot yster driewiele, en later gewone fietse. Ek dink nie jy het regtig verstaan dat ek net wou fiets ry wanneer ons by julle was nie. Vir jou was dit ‘n gegewe, vir my was dit ‘n luukse. Toe ons later EEN  fiets tussen almal gekry het, het ek middae en middae op en af en op en af gery… Voete op die handles, wind in die hare – vry!

Hoërskool was vir my nogal ‘n groot skok. Skielik was ons in ‘n skool met ver oor ‘n duisend leerlinge, en ek, introvert, het dieper en dieper terug getrek. Omdat ons dieselfde vakkeuses gehad het, was ons natuurlik van die begin tot die einde in dieselfde klas, ons hele twaalf jaar van skool. Ons was steeds maats, en soos in die laerskool het ek soms die pad gevat en ander vriendinne gehad. Soms was dit jy. Maar ons het altyd teruggegaan na mekaar toe. Jy het my altyd met ope arms in jou nuwe vriendekring ontvang as myne uitgesuur het.

Na skool het ons ou plasies van Langberg die wêreld ingevaar. Jy is universiteit toe en ek is technikon toe. Jy het floreer met die studentelewe, ek is getroud. Ons lewens het niks meer gehad wat ons aan mekaar gebind het nie. Daar was nie selfone en sosiale media om kontak te hou nie, en so het ons baie skielik uitmekaar gedryf. Ek het baie na jou verlang, maar omdat jy my nooit gekontak het nie, was ek ook maar te trots om jóú te kontak.

Soos mens ouer word, wil jy weer op jou ou voetspore loop, soek jy weer die mense wat jou gevorm het. My kinderjare se grootste beitels was jy en Christa. In ons leeftyd maak Facebook en ander sosiale media maak dit maklik en een-twee-drie weet ons weer wat aangaan in mekaar se lewe, ken ons mekaar weer.

Ek het jou man gevra om uit my handwerk repertoire vir jou iets te kies waarvan jy sal hou en sy keuse het op ’n kremetart geval. Dis met liefde gemaak, met heimwee na ’n vergete tyd uit ons jeug.

Tye verander en ons is ouer. Wyser. Dis makliker nou vir my om te sê wat in my hart is. Ek het jou altyd as vanselfsprekend in my lewe gesien, totdat ek jou nie meer gehad het nie. Vandag kan ek vir jou sê dankie. Dankie – dat jy altyd daar was vir my. Dankie – dat jy my altyd terug gevat het as ek ander maatjies gehad het. Dankie – dat jy ‘n integrale deel is van dit wat my menswees gevorm het.  Jy was ‘’n goeie beitel vir my.

Vyftig is ‘’n groot verjaardag. Dankie dat ek hierdie spesiale dag met jou en jou familie mag deel. Mag jy emmersvol seëninge ontvang vir die res van jou lewe,  jy verdien dit.

Kremetart op canvas

Kremetart op canvas

Categories: Lankal terug, Omgee | 12 Kommentaar

‘n Week van lekker werk

Dit was lekker om na ‘n baie stresvolle termyn bietjie tyd te he vir dinge wat vir my lekker is. Dit gee my weer woema vir ‘n lang tyd…

iBoké Crafts ... Kobie's Crafts

Ondanks wat die grootste gros mense dink, het onderwysers het baie min tyd vir hulle self. Van die begin van hierdie jaar af moet alle punte voor die aanvang van ‘n skoolvakansie by die departement ingehandig word. Dit plaas ons vir ‘n paar weke onder baie groot druk, MAAR… dit gee ons dan ‘n welverdiende vakansie sonder merkwerk. Voorbereiding vir die nuwe termyn moet egter nog gedoen word, so ons kom nie skotvry af nie.

Dis lekker om te sê dat ek al my handwerk doelwitte hierdie week bereik het. Ek het verder met my glas ge-eksperimenteer…

Ek het pewter geskenke gemaak en mosaïek ingesluit in ‘n multimedia servethouer.

Twee ander doelwitte was om te lees, iets waarvoor ek bitter min tyd het, en om vir ‘n slag iets vir een van my ander blogs te skryf. Beide is gedoen… Dan het ek tussen deur ook tyd spandeer aan…

View original post 145 more words

Categories: Biodiversiteit op die plaas, Familie, My klein slakkies, Plaaslewe, So doen Slakke dit | Lewer kommentaar

‘n Stukkie van my hart is uitgeruk

Dis geen geheim dat ek lief is vir die natuur nie, en dat ek omgee vir die plante en diere en elke klein goggatjie. Ek het al letterlik duisende foto’s van elke lewende en nie-lewende ding wat ek dokumenteer vandat ons die plaas gekoop het einde 2003. Elke lewendige organisme probeer ek identifiseer en maak ruspes groot om te sien hoe die volwasse insek lyk. Ek is die trotse eienaar van my Caterpillar Rearing Badge. Hierdie data word aan wetenskaplikes gestuur en op hierdie manier dra ek op ‘n eenvoudige manier by tot nuwe wetenskaplike inligting. Ek is ‘n paar weke gelede genader deur ‘n persoon oorsee wat van my data en foto’s in sy boek gaan gebruik.

Meer as 350 verskillende blommende plante is al op my lysie, en die hoeveelheid insekte, spinnekoppe en ander lewende organismes groei teen ‘n tempo. Ek kan elke plant se plek gaan wys waar ek dit gekry het.

Ek het ‘n intense passie om elke indringerplant te beveg met alles beskikbaar, om sodoende biodiversiteit te bewaar vir my nageslag. Ekself loop dae in skoolvakansies om Lantana uit te roei, dis benewens twee permanente werkers wat ons aangestel het slegs vir daardie doel. Jaarliks kry ons ook hulp van Work for Water, in die vorm van plantgif en ‘n span wat vir twee weke kom help uitroei. Dis ‘n langsame proses, daar is saad in die grond vir baie jare en so vinnig as wat jy uitroei, kom dit maar weer op. Maar stadig maar seker wen ons weiding terug. Stadig. Maar seker.

Party blomme is algemeen, ander het ek een keer gesien en nooit weer nie. Tot sover het ek vier orgideespesies gekry, een daarvan die lieflike epifiet, Ansellia africana.. Hy groei net op een plek op die plaas en Roelf het al male sonder tal gesê ek moet hom gaan verdeel en ‘n stukkie in ‘n boom by die huis kom vestig. Elke keer het ek gesê nee, dalk volgende seisoen. Wilde plante hoort tog waar hulle hoort… Dis word immers op die Rooi Data Lys geklassifiseer as ‘vulnerable’

Although no accurate values for the number of individuals or subpopulations are known due to the widespread nature of its distribution, it is it known that entire areas are destroyed during collection of Ansellia africana. Even if several subpopulations are known to exist within protected areas, large numbers of A. africana are under no form of protection and with the constant (or increasing) level of harvesting apparent throughout its range a population size reduction over the last few decades (generation length estimated as approximately 10 years) of over 30% can be inferred. This is based on the actual levels of exploitation and a reduction in mature individuals which are often the focus for collection, with the additional threat of habitat destruction. A future reduction of 30% over the next 30 years is also suspected due to their being no sign of a reduction in harvesting levels nor habitat destruction. This species has been categorized as Vulnerable under criteria A2cd and A3cd.”

Ansellia africana

Ansellia africana se pragtige geel blommetjies is ook welriekend

ansellia africana IMG_3127

Ansellia africana, in natuurlike habitat

As ek hom maar by my huis geplant het, dan het hy dalk nie afgebrand nie, want een van die groot redes waarom hy so onwettig gestroop word is om huishoudings teen weerlig te beskerm. “This species is an ornamental, and is therefore heavily collected throughout its range. In South Africa it is used as a love charm, as an antidote for bad dreams and at homesteads to ward off lightning.”

‘n Paar weke gelede het kwaaddoeners ‘n veldbrand gestig by die pad waar die plaas grens met die bure. Roelf en skoonseun het vieruur in die oggend gaan blus en die buurman gekontak waar die vuur vandaan gekom het. Hulle het nie hulle kant gebring nie en net na elf die volgende dag was die vuur buite beheer en het weer oorgekom na ons toe. Negentig persent van ons plaas het gebrand, ons het ‘n sebra en wildebees verloor… en ons koop nou nog voer aan vir ons diere.

Die naweek na die brand het ons bestek geneem en aangesien dit lente is en tyd vir my Ansellia om te blom, was dit een van my prioriteite om te gaan kyk of hy oorleef het. Die bos waarin hy groei het gebrand, met klein kolletjies wat oorleef het. Soos ons aangestap het, was my hart in my keel… as en swart net waar jy kyk… Nader en nader en toe Roelf sê “Kyk… rondom die orgidee se boom het dit nie gebrand nie!” Ek wou huil van blydskap… dis juis so mooi skoon van Lantana na die Work for Water span daar gewerk het, en dis dalk die rede dat dit nie in daardie spesifieke plek gebrand het nie.

My blydskap het verander in woede… waar my pragblom moes wees, was… niks. NIKS. Nie swart gebrande as nie, net niks. Iemand het my plant gesteel. My plant waarop ek so heilig was en nie eers self wou verdeel nie, is af gesteel. ‘n Stukkie van my hart is uitgeruk. Weg vir altyd, want dit was die enigste een op die plaas… net nog ‘n deeltjie in die stroperstatistiek van ons land. Indien die persoon wat hom geneem het dit dalk nog gebruik het as muti vir ‘n siekte, dan sou ‘n spinnerakkie dalk die gat in my hart kon toemaak. Maar as deel van bygelowe? Nee, daarvoor is die gat te diep vir selfs ‘n spinnekop om te probeer klim.

Net die oorblyfseltjies van 'n paar worteltjies is bewys dat daar wel 'n epifiet aan dit tak gegroei het

Net die oorblyfseltjies van ‘n paar worteltjies is bewys dat daar wel ‘n epifiet aan dit tak gegroei het

Categories: Plaaslewe, Slakverdriet | 19 Kommentaar

Gom

 

Ons is ‘n vreeslike hegte familie wat daar is vir mekaar deur dik en dun. Nou nog wanneer ons geleentheid het speel ons saam. Soms is dit fisiese spel soos jukskei, tafeltennis of volleyball, en soms word die breine ingespan vir 30 seconds of iets dergeliks. Deur spel leer mens dissipline, jy leer om jou plek te ken, jy leer om op te staan vir jouself, jy leer om te lag, om bly te wees, om te verloor, om terug te veg, om weer op te staan na ‘n neerslag. Mens leer om jouself te wees.

saamspeel gom

 

 

Categories: Familie, Slakgedagtes | 8 Kommentaar

Blog at WordPress.com.