Erfenisdag

In my erfenis is daar meer as net pap en braaivleis. As kinders het ons byna nooit gebraai nie, dit is ‘n meer moderne neiging dink ek. Dis ook lekker, ja, maar gee my eerder ‘n bord kos uit my kindertyd.

Sag gestoofde beesvleis met ‘n ou vetjie, aartappels deurtrek met die sous. Boontjies met bietjie room ingeroer, Ouma-patats karamelbruin gebraai, rys vir die ou sousie. Slaai bestaan slegs uit tamaties vars uit die tuin, opgesny saam met uie met net sout en witpeper om dit te geur. Die tamatiesousie wat oorbly in die bak behoort slegs aan Pa, maar as die bak by jou uitkom dan skep jy ongesiens ‘n lepeltjie vol en sluk dit vinnig af… en dink hy het dit nie gesien nie… Asynpoeding of sago met tuisgemaakte vla vir nagereg, later jare merendeels malvapoeding.

My erfenis is pap en kaiings of fyngestampte biltong. Hertzoggies, Ystervarkies en Handtertjies tot boordensvol gevul met tuisgemaakte appelkooskonfyt. Melkkos en melktert mildelik gekaneel. Wildsvleispasteitjies. Warm beskuit wat pas uit die oond kom wanneer ons van die skool af kom, en as jy dit eet vind jy ‘n heerlike frikkadel as verrassing aan die binnekant. Boontjiesop. Murgbene. Tuisgebakte brood. Emmers vol pannekoekdeeg vir ‘’n skool- of kerkfunksie. Lady’s fingers piesankies. Pers Adamsvye. Geelperskes. Tuisgemaakte droë perskes. Sagte soetsuur kweperlekkers. Gebakte kwepers. Vetkoek en Javels (spelling?). Roosterkoeke op die koolstoof. Appelkooskonfytkoekies vir ontbyt. Rooi-ivoor bessies, kruisbessies en maroelas.Vet uitgerysde witbeskuit. Tuis ingelegde perskes met rooi en groen jellie en vla. Oom Manie se suikersoet waatlemoene soveel soos ons wil eet. Moerbeie wat pers strepe jou hele gesig vol lê. Gebraaide mielies in die tabak droogoond. Boerseep wat Pa self gemaak het in die groot seeppot na ‘n varkslagtery.

Ek moes altyd teemaak met ons slagtery, want ek het sulke knoppies op my hande uitgeslaan van die varkvet. Word nou nog siek as ek vark eet. En al bly ék op ‘n plaas met wildsbokke, slag ek nié! Ek maak hoogstens die pakkies vleis op as my man en kinders klaar die vleis bewerk het. Sou jy dit nou kon oorvertel! Die reuk van warm vleis en ingewande gooi wilde draai uit my maag tot op die grond. My pa het dit altyd goed geag om ons kleintjies te roep as hy die vark oopsny, sodat ons kan sien waar sit al die organe. Maar die reuk het my uitgegross, en my nuuskierigheid kon nie die draaie uit my maag keer nie. My kinders het weer géén probleem daarmee nie, en so kry hulle pa ‘n beurt om die opvoedkunde ding te doen. En verwerk hy alleen ‘n grote koedoe of wildebees sonder om één keer ‘n lelike aanmerking te laat val oor baie werk.

Erfenis se onthou sluit in ‘n kuier in Magalieskraal (Mamogaleskraal) se dorre rooigrond en natuurlik die neefs se simpel getergery die hele dag… Pa se twee broers is met twee susters getroud en woon op plase langs mekaar. Die huise is binne stapafstand van mekaar, en ons gaan eerste aan by Oom Bertus en tant Cato. Eerste hulle, want hy is die oudste en dis meer respekvol. Wanneer ons daar kom groet die tannie met: “Kom se tatta vir Tool” en ons giggel vir die verkeerdom groetery. Ons eet Ma se lekker koekies en hol in die rooi stof rond. Oom Bêr (soos die tannie hom noem) skil vye uit sy tuin wat jy moet raakvat anders glip dit uit jou hand.

Dan stap ons oor na oom Lood en Kleintan. Daar eet ons gou ‘’n toebroodjie, ook van tuisgebakte brood, en ons ver-eet ons want dit proe anders as dié wat Ma elke dag bak. Hare is witter en het ‘’n surerige smaak. Ons eet van oom Lood se suikersoet laat nartjies aan die skadukant van die boom en kry ‘’n mandjie waterpere om huis toe te neem. Pere is die enigste vrugte wat nie by ons wou dra nie.

Sondagmiddag stap ons oor vir ‘’n kuiertjie by die oujongbroers om die draai van. Daar is nie kinders nie en ons is maar te dankbaar om buite te gaan speel. Die somberheid wil jou aan die skene vang in daardie huis. Tant Heilie, kromgetrek en diepbeplooid in ‘’n lang swart rok sit sonder lag langs die koolstoof waar die moerkoffie altyd staan en prut. Haar grys haartjies se bollatjie rol los en jy verwonder jou aan die dun vlegseltjie wat amper by haar voete hang. Jy sê altyd nee as sy vra of jy ook wil koffie hê, want die koffiesakkie lyk asof dit in daardie pot is van almelee af aan.

Maar nooit sê ons nee vir kondensmelktee en Marie koekies by tant Elsie op die plot tussen ons en die oujongbroers nie. In ons huis was regte melk en tuisgemaakte koekies en winkelgoed was vir ons spesiaal.

So onthou elkeen ietsie anders wat ‘’n erfenis is. Ons is immers individue en ervaar dinge op ‘’n eie manier.

Helaas. ‘’n Deel van my erfenis sal slegs voortbestaan in my geheue as herinneringe. Vir my eie kinders kan ek ‘’n erfenis skep met ons eie gewoontetjies en lekker kos. En so leef ons voort, waar herinneringe in ons sal bly en die toekoms voortdurend vernuwe word soos wat ons blootgestel word aan ander tipes kos en ander mense om die gaatjies van onthou weer vol te maak.

Advertisements
Categories: Familie, Lankal terug, Omgee, So doen Slakke dit | 2 Kommentaar

Artikelnavigasie

2 thoughts on “Erfenisdag

  1. Baie van die eetgoed wat jy opgenoem het, is ook my onthoukos. Iets wat ek kan byvoeg, is broek-en-baajie patats, mildelik met botter gesmeer.

  2. Mooi geskryf. Jy kan ook tant Elsie se gemmerkoekies byvoeg, die swietie uit ouma se kas. EN DIE TEEMAKERY vir mense. Met al die lepeltjies mooi in dieselfde rigting gepak…

Lewer kommentaar

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: